Gebruiken bij een katholieke uitvaart

De belangrijke momenten van het leven (huwelijken, doopvieringen, communies) vinden vaak nog in de kerk plaats. Dat is ook zo voor  een uitvaart. Maar wat gebeurt er precies bij een uitvaartplechtigheid in de kerk, en wat wordt er van u verwacht?

Gedichten en muziek
In de kerk nemen dierbaren afscheid van de overledene. Tijdens de plechtigheid wordt er gebeden en gezongen. Een pastoor of een diaken gaat de plechtigheid voor.  Er wordt gebeden dat de overledene wordt opgenomen in het paradijs. Nabestaanden kunnen zelf ook een bijdrage leveren aan de uitvaart. Ze dragen gedichten voor, halen herinneringen op en/of kiezenmuziek ter herinnering aan de overledene. Vaak is er ook een kerkkoor aanwezig.

De offergang
Dit is één van de vaste gebruiken in een uitvaartviering. Bij de offergang of offerande ontvangende genodigden een rouw- of herinneringsprentje, in de volksmond ook wel "zantje" genoemd. Ze kunnen ook hun hand even op het kruis leggen dat hen wordt aangeboden en een vrijwillige bijdrage in de schaal leggen. Bij de offerande wordt u begeleid door de uitvaartverzorger en zijn medewerkers.

Ter communie gaan
Naast de kist worden kaarsen geplaatst, die worden aangestoken met het licht van de paaskaars. Tijdens de dienst kunnen aanwezigen ter communie gegaan. In dit ritueel deelt de pastoor hosties uit. De hostie staat symbool voor het lichaam van Jezus Christus.

De absoute
Aan het eind van de uitvaartmis wordt de kist door de pastoor besprenkeld met wijwater en bewierookt, onder het uitspreken van gebeden. Dit ritueel wordt de absoute genaamd.

Rouwkleding
Bij een uitvaart draagt u, uit respect voor de overledene en de nabestaanden, passende kledij. U kan uw respect ook betuigen door  bloemen of een rouwkrans mee te nemen. Die overhandigt u aan de medewerkers van de uitvaartonderneming bij het binnenkomen van de kerk.

Condoleren
Vaak krijgen de mensen de gelegenheid om de overledenen en de nabestaanden kort te groeten. Het groeten kan gebeuren vóór of na de plechtigheid. Dit wordt steeds duidelijk op de rouwbrief vermeld. Volgens de etiquette groet u eerst de uitvaartkist (met een kruisje of een buiging) en pas daarna de nabestaanden.

Soms is er geen gelegenheid tot condoleren. Dan gebruikt men de formulering "De offergang geldt als rouwbetuiging aan de familie" op de rouwbrief.